Oshi-katsu w Japonii: ile naprawdę kosztuje wspieranie idola i dlaczego fani wydają na to tysiące jenów

Oshi-katsu, czyli aktywne wspieranie ulubionego idola, artysty, postaci z anime, sportowca lub innego „oshi”, przestało w Japonii oznaczać wyłącznie kupowanie płyt i chodzenie na koncerty. To cały zestaw regularnych aktywności: bilety, oficjalne gadżety, członkostwa w fanclubach, wyjazdy na wydarzenia, kolekcjonowanie przedmiotów, odwiedzanie lokali współpracujących z markami oraz celebrowanie urodzin czy rocznic związanych z ulubioną osobą lub postacią. Jak informuje redakcja Matsuki, skala wydatków związanych z oshi-katsu jest już na tyle duża, że zjawisko pojawia się również w analizach japońskiego rządu i banku centralnego.

Nie oznacza to jednak, że przeciętny fan każdego miesiąca przeznacza dziesiątki tysięcy jenów na swojego idola. Najnowsze badania pokazują znacznie bardziej zróżnicowany obraz. W opublikowanym w 2026 roku badaniu Tanita średnie miesięczne wydatki na oshi-katsu wyniosły 7 648 jenów, podczas gdy mediana wyniosła zaledwie 2 092 jeny. Aż 22,6 proc. uczestników deklarowało, że nie wydaje na tę aktywność żadnych pieniędzy. Najbardziej zaangażowani fani podnoszą więc średnią bardzo wyraźnie ponad poziom typowych wydatków.

Ile miesięcznie kosztuje oshi-katsu

Badanie Tanita pokazuje, jak szeroka jest skala wydatków. Największą pojedynczą grupę stanowili respondenci wydający 0 jenów — 22,6 proc. Kolejne 17,9 proc. przeznaczało mniej niż 1 000 jenów miesięcznie, a 17,4 proc. mieściło się w przedziale od 1 000 do mniej niż 3 000 jenów. Następne 14 proc. wydawało od 3 000 do 5 000 jenów.

W praktyce ponad połowa badanych mieściła się więc w przedziale od zerowych do stosunkowo niewielkich wydatków. Dopiero dalsze grupy pokazują koszt bardziej intensywnego uczestnictwa w fandomie: 11,8 proc. wydawało od 5 000 do 10 000 jenów, a 9,8 proc. — od 10 000 do 30 000 jenów miesięcznie.

Podobny obraz przyniosło wcześniejsze badanie Matsui Securities. 55,9 proc. ankietowanych deklarowało wydatki niższe niż 5 000 jenów miesięcznie. Jednocześnie ponad połowa respondentów twierdziła, że w idealnych warunkach chciałaby przeznaczać na oshi-katsu co najmniej 5 000 jenów. W badaniu znalazły się również skrajne przypadki osób wydających miesięcznie 200 tys. jenów na krajowych idoli albo postacie z mangi, anime i gier.

„5 000 jenów miesięcznie to granica między rzeczywistymi a idealnymi wydatkami na oshi-katsu” — wynika z podsumowania badania Matsui Securities z 2024 roku.

W 2025 roku inne ogólnokrajowe badanie wykazało, że 75,3 proc. osób prowadzących oshi-katsu wydawało miesięcznie mniej niż 10 tys. jenów. Wynik niemal nie różnił się od danych z 2024 roku, gdy odsetek ten wynosił 73,8 proc.

Na co fan wydaje pieniądze

Oshi-katsu nie ma jednego obowiązkowego modelu. Jeden fan ogranicza się do śledzenia bezpłatnych materiałów w internecie, drugi kupuje kilka produktów rocznie, a trzeci podróżuje po kraju za koncertami i wydarzeniami.

Badanie Shibuya Trend Research opublikowane 31 sierpnia 2026 roku wśród japońskich uczniów pokazało, że najczęściej wskazywanymi płatnymi elementami aktywności były:

• bilety na koncerty i wydarzenia — 47,2 proc.;
• gadżety — 43,8 proc.;
• fancluby — 23,6 proc.;
• płyty CD i udział w specjalnych spotkaniach z artystami — po 5,6 proc.;
• akrylowe figurki, tzw. acrylic stands — 4,5 proc.;
• collaboration cafés i wydatki w grach — po 3,4 proc.

Bilet jest zatem tylko początkiem rachunku. Do ceny udziału w wydarzeniu dochodzi często transport, nocleg, jedzenie, gadżety sprzedawane na miejscu oraz produkty z limitowanych serii.

Szczególnie charakterystyczny dla Japonii stał się rynek drobnych przedmiotów kolekcjonerskich. W badaniu dotyczącym zakupów fanów anime, idoli i VTuberów 50,8 proc. ankietowanych wskazało acrylic stands jako pożądany typ produktu, 47,4 proc. — breloki, a 42 proc. — pluszowe maskotki.

Popularność takich przedmiotów nie wynika tylko z kolekcjonowania. Figurki i maskotki są zabierane do kawiarni, restauracji, na koncerty i w podróże, a następnie fotografowane w miejscach związanych z ulubionym artystą czy dziełem.

„Oshi” ma swój kolor, torbę i miejsce w codziennym życiu

W japońskim oshi-katsu znaczenie mają również przedmioty, które nie są oficjalnym merchandise’em. Badanie Loyalty Marketing wykazało, że 24,2 proc. respondentów kupowało produkty w kolorach kojarzonych z ulubionym idolem lub postacią. Tak zwany oshi-iro, czyli „kolor oshi”, może pojawiać się na ubraniach, kosmetykach, akcesoriach, dekoracjach pokoju czy przedmiotach używanych podczas wydarzeń.

21 proc. badanych kupowało przypinki, 20,4 proc. akrylowe breloki, a 19,2 proc. akrylowe figurki. W tej samej kulturze funkcjonuje ita-bag — torba, której widoczna powierzchnia może być wypełniona przypinkami, zdjęciami i innymi elementami związanymi z jednym bohaterem lub artystą.

Dla producentów oznacza to, że konsumpcja nie kończy się na oficjalnym produkcie. Kolor, motyw czy estetyka kojarzona z konkretnym oshi może wpływać także na zakupy produktów formalnie niezwiązanych z artystą.

Loyalty Marketing ustalił również, że około 30 proc. respondentów bardziej interesowało się produktem, gdy ich oshi pojawiał się w jego reklamie albo uczestniczył w kampanii promocyjnej.

Koncert może oznaczać dodatkowe 47 tys. jenów

Jedną z najdroższych form oshi-katsu jest ensei — podróż do innego miasta lub regionu organizowana specjalnie po to, aby zobaczyć koncert, przedstawienie, wydarzenie sportowe albo spotkanie związane z ulubionym twórcą.

Badanie Neo Marketing przeprowadzone w sierpniu 2025 roku wśród 500 osób, które odbywały takie podróże, wykazało średnio 2,7 wyjazdu z noclegiem rocznie. Przeciętny koszt jednego wyjazdu wyniósł około 47 tys. jenów. W skrajnym przypadku respondent wskazał 800 tys. jenów za pojedynczą podróż.

64,8 proc. respondentów podróżowało przede wszystkim na koncerty i występy na żywo. 39,6 proc. jako jeden z powodów wyjazdów wskazywało zakup limitowanych produktów, natomiast 24,6 proc. wybierało się na fanmeetingi, spotkania z możliwością zdobycia autografu lub podobne wydarzenia.

To właśnie tutaj oshi-katsu zaczyna wpływać nie tylko na sprzedaż treści rozrywkowych. Zyskują przewoźnicy kolejowi i lotniczy, hotele, restauracje, sklepy oraz miejsca, w których organizowane są wydarzenia.

Japońskie Ministerstwo Gospodarki zauważyło efekt oshi-katsu

Skala konsumpcji jest już analizowana przez instytucje państwowe. Japońskie Ministerstwo Gospodarki, Handlu i Przemysłu — METI — wskazało, że w 2024 roku rynek wydarzeń live entertainment osiągnął rekordowe wyniki. Liczba uczestników wydarzeń wyniosła około 59,4 mln, a całkowita wartość sprzedaży około 612,2 mld jenów. W porównaniu z 2019 rokiem wartość sprzedaży była wyższa o 67 proc.

Ministerstwo, odwołując się do analiz Pia Research Institute, wymieniło utrwalenie się oshi-katsu oraz konsumpcji opartej na przeżyciach jako jeden z czynników wspierających ten rozwój.

„W 2024 roku rynek live entertainment osiągnął największą skalę w historii” — podało japońskie METI w analizie rynku wydarzeń.

Także japońskie Ministerstwo Finansów analizowało oshi-katsu jako odrębny model konsumpcji. W publikacji „Finance” wskazano, że rynek 16 głównych kategorii związanych z kulturą fanowską zwiększył swoją skalę o około 50 proc. między rokiem fiskalnym 2020 a 2024.

Ile kosztuje wspieranie konkretnego rodzaju „oshi”

Wydatki bardzo wyraźnie różnią się w zależności od rodzaju fandomu. Dane opublikowane przez japońskie Ministerstwo Finansów na podstawie badań Intage pokazały, że najwyższe roczne wydatki przypadały na fanów krajowych idoli.

Średnie roczne kwoty wynosiły:

• krajowi idole — 47 832 jeny;
• muzycy i zespoły — 33 719 jenów;
• idole K-popowi — 26 742 jeny;
• sportowcy — 22 523 jeny;
• postacie inne niż anime, manga i gry — 16 351 jenów;
• aktorzy, modele i celebryci — 14 537 jenów;
• gry — 14 116 jenów;
• YouTuberzy i VTuberzy — 11 944 jeny;
• anime — 11 259 jenów;
• manga — 9 991 jenów.

Różnica ma konkretne źródło. Fan artysty występującego na żywo może kupować bilety i podróżować między miastami. Fan mangi może przede wszystkim kupować kolejne tomy i gadżety. Wydatki nominalnie związane z jednym oshi mogą więc generować bardzo różne koszty dodatkowe.

Urodziny idola mogą kosztować więcej niż zwykły prezent

Kolejnym elementem charakterystycznym dla oshi-katsu jest świętowanie tanjōbi — urodzin ulubionego artysty albo postaci — oraz innych rocznic.

Badanie JR East Marketing & Communications, przeprowadzone wśród około 25 tys. osób w wieku 15–79 lat, wykazało, że 28 proc. osób mających oshi świętowało jego urodziny lub inną rocznicę. Średni budżet przeznaczany na takie wydarzenie wynosił 14,1 tys. jenów.

45 proc. osób przygotowujących takie obchody rozpoczynało organizację co najmniej miesiąc wcześniej. 20 proc. zaczynało nawet pół roku wcześniej.

W praktyce mogą to być dekoracje, tort, spotkanie fanów, specjalne zdjęcia, wynajem przestrzeni czy tak zwana ōen kōkoku — reklama wspierająca idola, finansowana przez fanów. Według tego samego badania potencjalny rynek takich reklam został oszacowany na 76,9 mld jenów.

„Co czwarta osoba prowadząca oshi-katsu świętuje rocznice swojego oshi” — podało JR East Marketing & Communications w wynikach badania z 2025 roku.

Dlaczego to już nie jest tylko hobby

Zmiana polega przede wszystkim na częstotliwości kontaktu z fandomem. Oshi nie pojawia się wyłącznie w dniu premiery albumu czy koncertu. Obecność artysty albo postaci jest podtrzymywana każdego dnia przez media społecznościowe, streaming, aplikacje, zdjęcia, transmisje, kolekcjonowanie produktów i rozmowy z innymi fanami.

Badanie GMO NIKKO przeprowadzone w 2025 roku wśród przedstawicieli pokolenia Z wykazało, że około 70 proc. respondentów deklarowało jakąś formę oshi-katsu, a wśród kobiet odsetek zbliżał się do 80 proc. Anime i manga były wskazywane przez 29,5 proc. uczestników, krajowi idole przez 24,2 proc., a zagraniczni idole przez 12,8 proc.

Jeszcze bardziej wymowny był czas poświęcany ulubionym osobom i postaciom. Niemal 40 proc. osób prowadzących oshi-katsu deklarowało, że oshi zajmuje co najmniej 60 proc. ich myśli w ciągu dnia.

Tanita w 2026 roku ustaliła z kolei, że respondenci przeznaczali na aktywności związane z oshi średnio godzinę i cztery minuty każdego dnia. Mediana wyniosła 40 minut.

To właśnie regularność odróżnia dzisiejsze oshi-katsu od okazjonalnego kupowania produktu związanego z ulubioną gwiazdą.

Oshi-katsu może być tanie albo kosztować setki tysięcy jenów

Nie istnieje jedna cena bycia fanem w Japonii. Osoba oglądająca bezpłatne materiały może praktycznie nie ponosić kosztów. Fan kupujący okazjonalnie gadżety mieści się często w kilku tysiącach jenów miesięcznie. Regularne koncerty, limitowane produkty i fanclub podnoszą budżet do kilkunastu lub kilkudziesięciu tysięcy jenów, a podróże na wydarzenia mogą dodać kolejne dziesiątki tysięcy.

Dostępne badania wskazują jednak spójnie na jedną rzecz: większość uczestników oshi-katsu nie należy do ekstremalnie wysokowydających fanów. W badaniu Tanita mediana wynosiła 2 092 jeny miesięcznie, w badaniu Matsui ponad połowa wydawała mniej niż 5 000 jenów, a w badaniu z 2025 roku około trzy czwarte respondentów mieściło się poniżej 10 tys. jenów miesięcznie.

Jednocześnie gospodarcze znaczenie oshi-katsu wynika z połączenia ogromnej liczby takich konsumentów z małą grupą fanów wydających znacznie więcej. Pieniądze trafiają nie tylko do wytwórni, wydawców czy organizatorów koncertów. Obejmują transport, noclegi, gastronomię, reklamę, handel detaliczny, platformy cyfrowe i cały rynek produktów tworzonych specjalnie do ekspozycji „oshi”.

Dlatego w Japonii określenie oshi-katsu opisuje dziś coś szerszego niż kupowanie produktów fana. To sposób organizowania części wolnego czasu, wydatków, podróży i kontaktów społecznych wokół osoby, zespołu, bohatera lub innego obiektu, którego fan chce aktywnie wspierać.

O tym i innych przydatnych informacjach możesz przeczytać na naszej stronie internetowej. Polecamy również lekturę: Temari krok po kroku: jak zrobić japońską haftowaną kulę z nici bez specjalnych narzędzi