JLPT 2026: poziomy N5–N1, terminy, zapisy w Polsce i plan przygotowań do egzaminu

JLPT 2026 odbędzie się w dwóch światowych terminach: 5 lipca i 6 grudnia. W Polsce lipcowa sesja została zorganizowana w Warszawie i Gdańsku, natomiast grudniowy egzamin przewidziano w Warszawie; dostępność miejsc, poziomów i lokalizacji zależy jednak od komunikatów polskiego organizatora, informuje redakcja Matsuki.

Egzamin obejmuje pięć poziomów — od podstawowego N5 do zaawansowanego N1 — i sprawdza słownictwo, kanji, gramatykę, czytanie oraz rozumienie ze słuchu.

Nie ma rozmowy, wypracowania ani samodzielnego tłumaczenia, dlatego przygotowanie musi uwzględniać specyficzny format pytań wielokrotnego wyboru, limity czasu i minimalny wynik wymagany w każdej ocenianej części.

Czym jest JLPT 2026 i co rzeczywiście sprawdza egzamin

Japanese-Language Proficiency Test jest międzynarodowym egzaminem przeznaczonym przede wszystkim dla osób, których językiem ojczystym nie jest japoński. Wynik potwierdza zdolność rozumienia tekstów i nagrań na jednym z pięciu poziomów, ale nie jest pełnym pomiarem kompetencji komunikacyjnej.

Kandydat nie prowadzi rozmowy z egzaminatorem, nie pisze eseju i nie tworzy własnych odpowiedzi po japońsku. Wszystkie zadania mają formę zamkniętą, a odpowiedzi zaznacza się na karcie egzaminacyjnej.

Sprawdzane są rozpoznawanie kanji, znaczenie słów, użycie gramatyki, rozumienie krótkich i długich tekstów oraz wychwytywanie informacji z dialogów.

Z tego powodu osoba swobodnie rozmawiająca po japońsku może uzyskać słabszy wynik, jeżeli nie zna pisma lub nie ćwiczyła pracy z arkuszem.

Odwrotna sytuacja również jest możliwa: kandydat z wysokim wynikiem N2 może dobrze czytać, lecz nadal mieć trudności z spontaniczną rozmową.

„Egzamin sprawdza rozumienie języka, a nie umiejętność rozmowy” — podsumowano w przewodniku po egzaminie JLPT.

Certyfikat może być użyteczny przy rekrutacji do japońskich przedsiębiorstw, aplikowaniu na studia, wymianę akademicką lub staż. Nie gwarantuje jednak zatrudnienia ani przyjęcia na uczelnię, ponieważ instytucje mogą dodatkowo wymagać rozmowy, dokumentów edukacyjnych lub potwierdzenia konkretnych kompetencji.

Terminy JLPT 2026 w Polsce: lipiec i grudzień

Światowy kalendarz przewiduje pierwszą sesję w niedzielę 5 lipca 2026 roku, a drugą w niedzielę 6 grudnia 2026 roku. Poza Japonią nie każde miasto organizuje obie sesje, dlatego globalnej daty nie należy traktować jako automatycznego potwierdzenia egzaminu w wybranej lokalizacji.

W wykazie ośrodków na 2026 rok Polska figuruje z Warszawą i Gdańskiem. Warszawa obsługuje sesję lipcową i grudniową, natomiast Gdańsk został wskazany jako ośrodek lipcowy.

Sesja JLPT 2026	Data egzaminu	Miasta wskazane dla Polski	Status zapisów
Letnia	5 lipca 2026	Warszawa, Gdańsk	Zapisy zakończone po wyczerpaniu limitu
Zimowa	6 grudnia 2026	Warszawa	Szczegóły publikuje lokalny organizator
Kolejna sesja	2027	Zależnie od nowego wykazu	Terminy zostaną ogłoszone oddzielnie

W warszawskiej sesji lipcowej rejestrację rozpoczęto 16 marca, a limit ustalono na 800 uczestników. Nabór zakończył się po zajęciu wszystkich miejsc, co pokazuje, że formalna data końca zapisów ma mniejsze znaczenie niż limit pojemności ośrodka.

Osoba planująca grudniowy egzamin JLPT w Polsce powinna regularnie kontrolować stronę zapisów, a nie czekać na ostatni tydzień rejestracji. Przygotowanie danych, fotografii i płatności z wyprzedzeniem pozwala złożyć formularz natychmiast po uruchomieniu systemu.

Najbezpieczniejsza strategia polega na ustaleniu wybranego poziomu jeszcze przed rozpoczęciem zapisów. Zmienianie N4 na N3 w chwili wypełniania formularza zwykle oznacza decyzję pod presją, bez sprawdzenia wyników próbnych.

Poziomy JLPT N5–N1: który wybrać

N5 jest najłatwiejszym poziomem egzaminu, a N1 najtrudniejszym. Kolejne stopnie nie różnią się wyłącznie liczbą słów i znaków — zmienia się również długość tekstów, tempo nagrań, abstrakcyjność tematów oraz liczba informacji, które trzeba połączyć.

Na N5 wystarcza rozumienie bardzo prostych zdań, typowych komunikatów i krótkich rozmów prowadzonych wolno. N4 rozszerza ten zakres o więcej struktur gramatycznych i codziennych sytuacji.

N3 stanowi poziom przejściowy między językiem podręcznikowym a naturalnymi materiałami. Kandydat musi już rozumieć główną myśl dłuższego tekstu, rozpoznawać intencję wypowiedzi i radzić sobie z większą liczbą synonimów.

N2 wymaga czytania artykułów, instrukcji, komentarzy i tekstów użytkowych w naturalnym tempie. N1 sprawdza zaawansowane rozumowanie, subtelne różnice znaczeń, rejestr formalny oraz interpretowanie tekstów o tematyce społecznej, zawodowej i abstrakcyjnej.

Poziom	Praktyczny zakres umiejętności	Orientacyjny etap nauki
N5	Hiragana, katakana, podstawowe kanji, proste zdania i dialogi	Początkujący
N4	Codzienne sytuacje, krótkie teksty, podstawowa narracja	Niższy średniozaawansowany
N3	Naturalniejsze dialogi, wiadomości, dłuższe teksty użytkowe	Średniozaawansowany
N2	Artykuły, praca biurowa, studia, rozbudowane nagrania	Wyższy średniozaawansowany
N1	Teksty abstrakcyjne, formalne, akademickie i specjalistyczne	Zaawansowany

Popularne zestawienia podają około 100 kanji dla N5, 300 dla N4, 600 dla N3, 1000 dla N2 i około 2000 dla N1. Są to wartości orientacyjne, ponieważ organizator nie publikuje jednej obowiązującej listy słownictwa i znaków przypisanych do każdego poziomu.

Jak wybrać właściwy poziom

Decyzję należy oprzeć na pełnym teście próbnym, nie na liczbie ukończonych rozdziałów podręcznika. Arkusz powinien zostać rozwiązany bez słownika, telefonu, zatrzymywania nagrania i wydłużania czasu.

Wybór jest realistyczny, jeżeli kandydat:

• rozumie większość poleceń bez tłumaczenia;
• kończy sekcję czytania w limicie;
• nie zgaduje seryjnie w ostatniej części arkusza;
• osiąga wymagane minimum w każdej sekcji;
• zachowuje zapas punktowy w co najmniej dwóch testach;
• rozumie nagrania po jednym odsłuchaniu.

Kandydat osiągający wynik na granicy zaliczenia powinien zostać przy niższym poziomie albo przeznaczyć dodatkowe miesiące na przygotowanie. Jeden dobry test próbny nie daje jeszcze wiarygodnego obrazu, ponieważ trudność zestawów i zakres słownictwa mogą się różnić.

Osoby rozpoczynające od hiragany, katakany i podstawowych struktur znajdą uporządkowaną kolejność materiału w tekście jak rozpocząć naukę japońskiego od zera. Kandydaci, którzy nadal wahają się z powodu pisma i gramatyki, mogą najpierw sprawdzić, czy język japoński naprawdę jest trudny.

Jak wygląda struktura egzaminu JLPT

Na poziomach N1 i N2 wiedza językowa oraz czytanie tworzą jeden główny blok, po którym odbywa się słuchanie. Na N3, N4 i N5 słownictwo jest wydzielone jako oddzielna część, a gramatyka i czytanie występują w następnym bloku.

Zadania ze słownictwa obejmują odczyt kanji, dobieranie znaczeń, użycie wyrazu w zdaniu i rozpoznawanie parafraz. Gramatyka sprawdza wybór właściwej konstrukcji, kolejność elementów oraz rozumienie spójności całego tekstu.

Czytanie nie polega wyłącznie na tłumaczeniu każdego zdania. Kandydat musi wskazać intencję autora, znaleźć konkretną informację, porównać dwa stanowiska albo wyciągnąć wniosek z kontekstu.

Słuchanie zawiera dialogi, komunikaty i wypowiedzi o różnej długości. Nagrania są odtwarzane bez możliwości cofnięcia, dlatego notowanie pojedynczych słów bywa mniej skuteczne niż śledzenie celu rozmowy, relacji między rozmówcami i zmiany decyzji.

Obszar	Typowe zadania	Najczęstszy problem
Kanji i słownictwo	Odczyt, znaczenie, użycie w kontekście	Nauka izolowanych list
Gramatyka	Wybór formy, kolejność zdań, spójność	Rozpoznawanie reguły bez rozumienia zdania
Czytanie	Informacja, intencja, porównanie, wniosek	Zbyt wolne tłumaczenie słowo po słowie
Słuchanie	Dialog, komunikat, decyzja, główna myśl	Próba zapamiętania każdego wyrazu

„Japoński nie gryzie — gryzie nieregularność. Codzienne dwadzieścia minut wygrywa z weekendowym maratonem” — czytamy w analizie trudności języka japońskiego.

Zapisy na JLPT 2026: dane, płatność i potwierdzenie

Rejestracja w Polsce odbywa się przez lokalny system organizatora. Kandydat wybiera poziom, wprowadza dane, wnosi opłatę i oczekuje na zaksięgowanie płatności oraz przydzielenie numeru rejestracyjnego.

Samo wysłanie części formularza nie zawsze oznacza skuteczne zajęcie miejsca. Decydują warunki określone dla danej edycji, kompletność danych i wykonanie wszystkich etapów procedury.

Przed rozpoczęciem zapisów należy przygotować:

1. Imię i nazwisko zapisane dokładnie jak w dokumencie tożsamości.
2. Datę urodzenia oraz wymagane dane kontaktowe.
3. Aktualny adres e-mail, do którego kandydat ma stały dostęp.
4. Fotografię spełniającą wymagania systemu, jeżeli jest wymagana.
5. Dane potrzebne do dokonania płatności.
6. Wybrany poziom N5, N4, N3, N2 albo N1.
7. Potwierdzenie transakcji zachowane do czasu zatwierdzenia rejestracji.

Po zapisaniu trzeba sprawdzić wiadomości e-mail, folder spam oraz status płatności. Literówka w nazwisku, brak fotografii lub przelew bez prawidłowego opisu mogą wydłużyć weryfikację.

W lipcowej edycji 2026 polski organizator wskazał oddzielne lokalizacje egzaminacyjne: kandydatów N2 i N3 kierowano do budynku przy ulicy Hożej 88, a osoby zdające N1, N4 i N5 do ośrodka przy ulicy Wawelskiej 46 w Warszawie.

Adresu nie należy utrwalać jako stałej lokalizacji na kolejne lata lub sesje. Przydział może się zmieniać, dlatego wiążące są dane znajdujące się w potwierdzeniu konkretnego kandydata.

Plan przygotowań do JLPT na 12 miesięcy

Roczny plan jest najbezpieczniejszy dla osoby, która rozpoczyna nowy poziom lub ma duże braki w piśmie. Pierwsze miesiące powinny służyć budowaniu kompetencji, a nie seryjnemu rozwiązywaniu testów.

W pierwszym kwartale należy uporządkować gramatykę, kanji i podstawowe słownictwo. Każdy nowy znak powinien być poznawany w kilku słowach oraz krótkich zdaniach, ponieważ samo zapamiętanie pojedynczego znaczenia nie wystarcza do rozpoznania go w tekście.

Drugi kwartał powinien wprowadzić regularne czytanie i słuchanie. Od tego momentu przynajmniej połowa materiału musi pojawiać się w kontekście: artykule, dialogu, opowiadaniu, komunikacie lub nagraniu.

Trzeci kwartał służy przyspieszaniu pracy. Kandydat zaczyna mierzyć czas, analizuje błędne odpowiedzi i tworzy listę powtarzających się problemów.

Ostatnie trzy miesiące obejmują pełne arkusze próbne, korektę słabych sekcji oraz symulacje całego dnia egzaminacyjnego.

Okres	Główny cel	Proponowany zakres tygodniowy
Miesiące 1–3	Gramatyka, pismo, baza słownictwa	5–7 godzin
Miesiące 4–6	Czytanie i słuchanie w kontekście	6–8 godzin
Miesiące 7–9	Tempo i zadania egzaminacyjne	7–9 godzin
Miesiące 10–12	Pełne testy i korekta błędów	8–10 godzin

Nie należy poświęcać całego roku wyłącznie na zbieranie słownictwa. Kandydat, który zna tysiące fiszek, lecz nie potrafi szybko przeczytać ogłoszenia lub zrozumieć zmiany planu w dialogu, pozostaje nieprzygotowany do formatu JLPT.

Przykładowy tydzień nauki

• Poniedziałek: nowe kanji i powtórka starszych znaków.
• Wtorek: gramatyka oraz 15–20 zdań kontekstowych.
• Środa: słuchanie krótkich dialogów i analiza błędów.
• Czwartek: czytanie tekstu w limicie czasu.
• Piątek: słownictwo tematyczne i synonimy.
• Sobota: większy zestaw zadań lub próbna sekcja.
• Niedziela: powtórka błędów i lżejszy kontakt z językiem.

Przydatnym uzupełnieniem może być lista 200 najczęściej używanych kanji. Nie należy jednak traktować jej jako oficjalnego katalogu egzaminacyjnego — znaki trzeba łączyć ze słownictwem, czytaniem i rozpoznawaniem kontekstu.

Plan nauki do JLPT na sześć miesięcy

Pół roku wystarczy kandydatowi, który ma już większość wiedzy z wybranego poziomu, lecz nie pracował systematycznie z arkuszami. Pierwsze osiem tygodni należy przeznaczyć na zamknięcie braków gramatycznych i leksykalnych.

W trzecim oraz czwartym miesiącu proporcje powinny się zmienić. Mniej czasu zajmuje poznawanie nowych reguł, a więcej praca z czytaniem, słuchaniem i zestawami mieszanymi.

Ostatnie osiem tygodni to etap egzaminacyjny. Co tydzień należy rozwiązać przynajmniej jedną pełną sekcję w limicie, a co dwa tygodnie cały arkusz.

Minimalny schemat dzienny może wyglądać następująco:

• 15 minut powtórek kanji;
• 15 minut słownictwa w zdaniach;
• 20 minut gramatyki;
• 20–30 minut czytania albo słuchania;
• 10 minut analizy wcześniejszych błędów.

Taki układ daje około 80–90 minut nauki dziennie. Przy pięciu dniach pracy oznacza to ponad sześć godzin tygodniowo, nie licząc pełnych testów.

Ostatnie trzy miesiące przed egzaminem

Na trzy miesiące przed terminem nie wolno już odkładać słuchania ani czytania. To moment, w którym kandydat powinien znać większość podstawowego materiału i skupić się na szybkości, stabilności wyniku oraz eliminowaniu powtarzalnych błędów.

Pierwszy pełny test należy przeprowadzić na początku tego etapu. Wynik trzeba rozłożyć na obszary: kanji, słownictwo, gramatykę, krótkie teksty, długie teksty i rodzaje zadań słuchowych.

Następnie warto utworzyć dziennik błędów. Nie wystarcza zapisać prawidłową odpowiedź — trzeba określić, czy problemem był brak słowa, nieznana konstrukcja, złe odczytanie polecenia, pośpiech czy utrata koncentracji.

Priorytety na ostatnie 12 tygodni

1. Tydzień 12–10: diagnoza i poprawa dwóch najsłabszych obszarów.
2. Tydzień 9–7: sekcje rozwiązywane w ścisłym limicie.
3. Tydzień 6–4: pełny test co tydzień.
4. Tydzień 3–2: utrwalanie, bez gwałtownego zwiększania materiału.
5. Ostatni tydzień: krótkie powtórki, sen i stabilny rytm dnia.
6. Dzień przed testem: przygotowanie dokumentów i dojazdu zamiast wielogodzinnej nauki.

Osoby zdające letnią sesję mogą wykorzystać również trzytygodniowy plan przygotowań do JLPT. Taki harmonogram służy jednak powtórce, a nie rozpoczynaniu poziomu od zera.

„N2 wymaga już systemu, a nie tylko zapału” — wskazuje analiza poziomów N5–N1 i typowego tempa przygotowań.

Materiały do JLPT: jak zbudować własny zestaw

Jeden podręcznik nie obejmuje wszystkich kompetencji w równych proporcjach. Skuteczny zestaw powinien zawierać główne źródło gramatyki, system powtórek, osobne materiały do czytania, nagrania i arkusze próbne.

Na poziomach N5–N4 przydają się podręczniki prowadzące krok po kroku, ponieważ kandydat potrzebuje uporządkowanej kolejności form i słownictwa. Na N3–N1 większą rolę odgrywają serie egzaminacyjne, naturalne teksty i regularne słuchanie.

Dobry zestaw składa się z pięciu elementów:

• podręcznika gramatycznego dopasowanego do poziomu;
• fiszek ze zdaniami, nie samymi tłumaczeniami;
• materiałów do czytania o stopniowanej trudności;
• nagrań z pytaniami sprawdzającymi;
• pełnych testów rozwiązanych pod kontrolą czasu.

Anime, manga i podcasty mogą uzupełniać przygotowania, ale nie zastępują pracy z formatem egzaminu. Naturalne dialogi rozwijają osłuchanie, natomiast zadania JLPT wymagają dodatkowo szybkiego wychwytywania konkretnej informacji.

Osoba ucząca się przez popkulturę może rozbudować praktyczne słownictwo dzięki zestawieniu japońskich onomatopei używanych w mandze i codziennym języku. Warto zapisywać całe zdania i sceny, ponieważ znaczenie wielu wyrażeń zmienia się zależnie od kontekstu.

Najczęstsze błędy kandydatów

Najbardziej kosztownym błędem jest odkładanie słuchania do ostatnich tygodni. Umiejętność rozumienia nagrania rozwija się przez regularny kontakt, a nie przez jednorazowy maraton.

Drugi problem to uczenie się znaków jako pojedynczych symboli. Kanji trzeba rozpoznawać w słowach, połączeniach i zdaniach, ponieważ ten sam znak może mieć kilka odczytów.

Trzeci błąd polega na tłumaczeniu całego tekstu na polski. W czasie egzaminu należy szukać odpowiedzi na konkretne pytanie, śledzić strukturę wypowiedzi i rozpoznawać relacje między zdaniami.

Do typowych problemów należą również:

• rozwiązywanie testów bez limitu czasu;
• ignorowanie instrukcji do rodzaju zadania;
• brak analizy błędnych odpowiedzi;
• wybór poziomu na podstawie ambicji, nie wyników;
• wielokrotne zatrzymywanie nagrań podczas ćwiczeń;
• nauka nowych zagadnień dzień przed egzaminem;
• brak zaplanowanego dojazdu i dokumentów.

Szczególnie niebezpieczne jest uzyskiwanie dobrego wyniku łącznego przy bardzo słabej jednej sekcji. JLPT wymaga spełnienia nie tylko progu ogólnego, ale również minimów częściowych, więc mocne słownictwo nie zawsze zrekompensuje całkowicie nieudane słuchanie.

Co zabrać i jak pracować w dniu egzaminu

Dokładną listę dokumentów należy sprawdzić w potwierdzeniu przesłanym przez organizatora. Kandydat powinien mieć dokument tożsamości, wymagane potwierdzenie rejestracji oraz przybory zgodne z instrukcją danej sesji.

Do miejsca egzaminu trzeba przyjechać z zapasem czasu. Spóźnienie może oznaczać brak możliwości wejścia do sali lub utratę części testu, zwłaszcza gdy zamknięto już wejście dla kandydatów.

Przed wyjściem należy sprawdzić:

• dokładny adres przypisany do poziomu;
• godzinę rejestracji i rozpoczęcia testu;
• numer sali lub procedurę jego ustalenia;
• dokument tożsamości;
• potwierdzenie udziału;
• dozwolone przybory;
• trasę dojazdu i wariant awaryjny.

Podczas części czytania nie warto blokować się na jednym zadaniu. Trudne pytanie należy oznaczyć, przejść dalej i wrócić do niego po rozwiązaniu tekstów, które można wykonać szybciej.

W słuchaniu trzeba natychmiast porzucić pytanie, którego nagranie już się skończyło. Analizowanie poprzedniego dialogu podczas kolejnego materiału zwykle prowadzi do utraty dwóch odpowiedzi zamiast jednej.

FAQ: JLPT 2026

Kiedy odbędzie się JLPT 2026?

Światowe terminy to 5 lipca oraz 6 grudnia 2026 roku. Dostępność poszczególnych sesji zależy od miasta i lokalnego organizatora.

Gdzie można zdawać JLPT 2026 w Polsce?

W wykazie na 2026 rok wskazano Warszawę i Gdańsk dla sesji lipcowej oraz Warszawę dla sesji grudniowej. Konkretna lokalizacja budynku może zostać przypisana zależnie od poziomu.

Czy JLPT ma część ustną?

Nie. Test nie obejmuje rozmowy z egzaminatorem, prezentacji, wypracowania ani samodzielnego tłumaczenia. Sprawdza słownictwo, kanji, gramatykę, czytanie i rozumienie ze słuchu.

Który poziom JLPT jest najłatwiejszy?

Najłatwiejszy jest N5, a najtrudniejszy N1. N5 obejmuje podstawowe zdania i proste dialogi, natomiast N1 wymaga rozumienia złożonych, abstrakcyjnych oraz formalnych tekstów.

Czy można od razu zapisać się na N3 lub N2?

Tak. Kandydat nie musi wcześniej zaliczyć N5, N4 ani żadnego innego poziomu. Wybrany stopień powinien jednak odpowiadać wynikom osiąganym w pełnych testach próbnych.

Czy certyfikat JLPT traci ważność?

Sam certyfikat JLPT nie ma standardowego terminu wygaśnięcia. Uczelnia albo pracodawca może jednak wymagać wyniku uzyskanego stosunkowo niedawno, zwłaszcza gdy aktualna znajomość języka ma znaczenie dla rekrutacji.

Czy N2 wystarcza do pracy w Japonii?

N2 często pojawia się w wymaganiach dotyczących stanowisk biurowych, technicznych lub związanych z obsługą klienta, ale nie stanowi automatycznej gwarancji zatrudnienia. Firma może dodatkowo sprawdzić mówienie, pisanie, doświadczenie zawodowe i znajomość słownictwa branżowego.

Ile czasu potrzeba na przygotowanie do JLPT N5?

Osoba rozpoczynająca od zera zwykle potrzebuje kilku miesięcy regularnej pracy. Realistyczny plan obejmuje opanowanie dwóch sylabariuszy, podstawowych kanji, gramatyki, słownictwa, czytania i słuchania, a nie tylko ukończenie jednego kursu.

Czy warto zdawać JLPT N1?

N1 jest użyteczny dla osób pracujących z zaawansowanymi tekstami, tłumaczeniami, dokumentacją, analizą lub językiem formalnym. Nie oznacza jednak znajomości całego japońskiego ani automatycznej swobody w każdej dziedzinie specjalistycznej.

Jak przygotować się do JLPT 2026 bez chaotycznej nauki

Przygotowanie do JLPT powinno rozpocząć się od wyboru realistycznego poziomu i pełnego testu diagnostycznego. Następnie trzeba podzielić materiał na gramatykę, słownictwo, kanji, czytanie oraz słuchanie, zamiast próbować poprawiać wszystko jednocześnie.

Największą przewagę daje regularność. Pięć krótszych sesji w tygodniu skuteczniej buduje pamięć i tempo niż jeden długi dzień nauki.

Na ostatnim etapie priorytetem staje się format egzaminu: praca w limicie, jednokrotne słuchanie nagrań, czytanie bez słownika i analiza błędnych odpowiedzi. Kandydat powinien wejść na egzamin z powtarzalnym wynikiem, a nie nadzieją, że trafi na znane słowa.

Po wybraniu poziomu należy przygotować harmonogram, zapisać datę uruchomienia rejestracji i zacząć od pełnego arkusza diagnostycznego. To pozwala zamienić plan nauki do JLPT w serię mierzalnych zadań zamiast niekończącego się zbierania materiałów.

O tym i innych przydatnych informacjach możesz przeczytać na naszej stronie internetowej. Polecamy również lekturę: Bagaż w shinkansenie: limity, rezerwacja miejsca i przewóz dużej walizki